kok kbt

BİRCAN'DAN YİNE ÇOK OKUNACAK BİR YAZI

Belki de ölüm, hakkında konuşulması açıklama yapılması en zor konulardan biridir. Ancak yaşamın kaçınılmaz bir gerçeği olduğunu da unutmamak gerekir.

 

    

Aileden birinin ölümünde bu durumun çocuğa nasıl anlatılacağı, ölümün nasıl ifade edileceği ya da çocuğun ölüm kavramını sorgulayıp sorular sorması halinde anne babaların ne yapacaklarını bilememeleri kaygı verici bir süreçtir.

 

Çocuklar biz farkına varmadan önce ölüm kavramıyla tanışırlar. Mutlaka her çocuk; sokakta-resimlerde ölmüş bir hayvan görmüş, masallarda ölümü duymuş, televizyonda ölüm haberini fark etmiş, oyun oynarken “öldüm.” demiştir.

 

Okul öncesi dönem yani 3-6 yaş arasında çocuklar sıklıkla ölümle ilgili sorular sormaya başlarlar. Çünkü dediğimiz gibi onlarda ölüm kavramı vardır. Ancak bu kavramın içi pek dolu değildir. Sorularıyla bu alanı doldurmaya çalışırlar. Konuyla ilgili bazı çocuklar çok soru sorduğu gibi bazı çocuklar da soru sormamayı tercih eder. Çünkü çocuk herhangi bir konunun anne-baba ile konuşulup konuşulmayacağını sezer ve ona göre davranır. Öncelikle anne babanın konuyla ilgili kaygısının olmaması ve kendini rahat, konuşmaya hazır hissetmesi gerekir. Çocuğa “Bu konu hakkında konuşabiliriz ve problem yok.” mesajı verilmelidir. Aksi takdirde bu konunun konuşulamayacağı mesaj olarak çocuğa iletilirse çocuklar ileriki yaşlarda duygularını saklamayı, acılarını içinde yaşamayı öğrenirler. Aynı zamanda belirsizlikle baş etmekte zorlanabilir ya da “Bu konuyu konuşmamalıyım. Çünkü annemi-babamı üzüyorum.” şeklinde düşünebilirler.

Nelere Dikkat Etmeliyiz?

-Ölümün doğal bir süreç olduğu aktarılırken çocuğun yaş düzeyi ve içinde bulunulan gelişim dönemi göz önüne alınmalıdır.

 

- Ölüm kelimesinin anlamını açıklamak önemlidir. Bu kavram açıklanırken “öldü” kelimesini kullanmak, somut örnekler ve ifadelerde bulunmak doğru olacaktır. Örn; ölen kişinin artık nefes alamadığı, bizim gibi yemek yiyemediği, yürüyüp koşamadığı ve öldüğü için de bunları bir daha yapamayacağı net bir şekilde ifade edilmelidir. Ancak bizlerin onu hep sevmeye devam edebileceğimiz belirtilmelidir.

-  “Uykuya daldı.”, “Uzaklara gitti.” gibi çocuklara karmaşık gelebilecek ifadelerle ölüm eşleştirilmemelidir. Çocuğa ölümü uyku ile eşleştirerek anlatırsak kendisinin de uykudayken ölebileceğine yönelik korku geliştirmesine neden olabiliriz ya da aileden birinin ölümü çocuğa yine uyku üzerinden anlatıldıysa çocuk bir süre sonra “Tamam çok uyudu. Hadi uyansın parka gidelim.” gibi ifadelerde bulunabilir.

-  Ölümü açıklarken “Hastalandı”,” Yaşlandı” da öldü gibi ifadeler kullanmaktan kaçınmalıyız. Bu durum da çocukta yanlış bir algı oluşturabilir.

 

- Çocukların ölümle ilgi soruları ertelenmeden, dinleyerek, doğru, net, açık bir şekilde yanıtlanmalı ve konuyla ilgili merakı giderilmelidir. Bunu yaparken de çocuğun hazır olmadığı açıklamaları yapmamaya özen göstermemiz gerekir.

 

-  Bazen cevabını bilmediğimiz sorular karşısında “Sorunun cevabını şu an bilmiyorum. Ancak hemen bilgi edinip kısa süre sonra tekrar konuşabiliriz.” şeklinde açıklamada bulunmak önemlidir. Aksini düşündüğümüzde, bilmediğiniz konuda yorum yaparsanız ve çocuğunuz da bunu hissederse bu durum aranızda güvensizlik yaşanmasına neden olabilir.

- Kayıp yaşayan çocuğa ağlamaması ya da üzülmemesini söylemek doğru değildir. Aksine çocuğun duygularını dışa vurup rahatlayacağı etkinlikler ( resim yapma, ölen kişiye mektup yazma,oyun, spor .. vb.) seçilmelidir.

 

-  Çocuğa ölüm, unutturulmaya çalışılmamalıdır. Kaybedilen kişiyle ilgili olan resimlerin kaldırılması ya da çocuğun yanında ölen kişi ile ilgili konuşmaktan kaçınmak doğru değildir.

 

- Son olarak ve en önemlisi çocuğun ölümle ilgili sorduğu her soru aslında sizlerin ,anne-babasının, ölüp ölmeyeceğine ve kendisine ne olacağına dair bir merak içerir. Bu noktada çocuğa güven verin, “Ben buradayım. Seninle birlikte daha uzun uzun yıllar yaşamayı planlıyorum.” gibi cümlelerle açıklama yapın, korkularıyla ilgili konuşun ve güvende olduğunu hissettirin.

 

                                                           Ailenizle birlikte sağlıklı, huzurlu, mutlu günler dilerim…

                                                                                                                   Psk Tanem BİRCAN

Yorum Yaz

Adınız:
Yorumunuz:
Yorumlar, okuyucuların kendilerine ait görüşleridir. Yazılan yorumlardan gazetemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yorumlar

Fikret Kaya - 08 Şubat 2019 12:43
Sevgili Tanem Hanım,gerek seçtiğiniz konu ,gerekse doyurucu açıklamanız dolayısıyla size teşekkür ediyorum.Malesef her ailede karşılaşılacak bu durum karşısında açıklama yapmakta aciz kalabilen birçok ebeveyn bilgilerinizden faydalanacaktır.Çalışmalarınızda başarılar diliyorum.

ANAOKULU GAZETESİ

Körfez Mah. Tertip Sok. No:1 Kat:2 Başiskele KOCAELİ

Tel: (0 532) 548 88 40